J.R.R. Tolkien, professor Angelsaksisch aan de universiteit van Oxford, dacht voor de klassieker In de ban van de ring een complete wereld uit, met een eigen geschiedenis, geografie, taal en mythologie. Hij was hiermee bezig tot op het moment van zijn dood. In Nagelaten vertellingen staan prachtige verhalen die Tolkien zelf nooit meer gepubliceerd heeft gezien.
Deze bundel bevat een aantal vertellingen uit verschillende perioden van Midden-aarde. Tolkien verhaalt over zaken en gebeurtenissen die in zijn andere boeken slechts vluchtig werden aangestipt. Zo blijkt waarom Gandalf de Dwergen naar Balingshoek stuurde, wordt de militaire organisatie van de Ruiters van Rohan uitgediept en de geschiedenis van de Vijf Tovenaars verteld. Verder komen talloze andere verhalen aan bod uit de Eerste, Tweede en Derde Era van het wonderlijke Midden-aarde.
Nagelaten vertellingen is het sluitstuk van Tolkiens oeuvre.