P.J. Meertens

Geboren te Middelburg. Pieter Jacobus (Piet) Meertens was een Nederlandse letterkundige, dialectoloog en volkskundige. Meertens bezocht het Stedelijk Gymnasium Middelburg, studeerde Nederlands in Utrecht, en promoveerde in 1943 bij C.G.N. de Vooys cum laude op het proefschrift Letterkundig leven in Zeeland in de zestiende en de eerste helft der zeventiende eeuw. Na zijn studie was Meertens enkele jaren leraar. Op 1 juli 1930 trad hij in dienst van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen als secretaris van de Dialectencommissie. Hij begon daar, met slechts twee medewerkers, de documentatie op poten te zetten. Hij bouwde een netwerk op van tweeduizend 'correspondenten' in den lande, mensen die periodiek een vragenlijst moesten invullen. In november 1934 stelde de KNAW een commissie voor volkskunde in, ook onder het secretariaat van Meertens. Zo legde hij de grondslag voor het instituut dat in 1979 zijn naam zou krijgen. Voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog was hij actief betrokken bij de Phonologische Werkgemeenschap. Meertens hield zich ook actief met de literatuur bezig en publiceerde op vele terreinen. Na de oorlog was hij redacteur van De Vlam, waar hij bevriend raakte met Henriette Roland Holst. Met de rest van de CDU ging hij in 1946 over naar de nieuwe doorbraakpartij Partij van de Arbeid. Zijn christendom werd oecumenisch. In de tweede helft van de jaren veertig was hij een van de stuwende krachten achter de oprichting in 1950 van de Algemene Vereniging voor Taalwetenschap (AVT), die nu nog steeds bestaat. In 1948 werd de Centrale Commissie voor Onderzoek naar het Nederlandse Volkseigen opgericht, dat het hele terrein inclusief de naamkunde ging omvatten. Meertens' onvermoeibaar streven werd beloond met de functie van directeur van de Bureaus voor Dialectologie, Naamkunde en Volkskunde. Hij is de oprichter van de Bureaus voor Dialectologie, Volkskunde en Naamkunde (het huidige Meertens Instituut), waarvan hij tot aan zijn pensionering in 1965 directeur was. P.J. Meertens is als A.P. (Anton) Beerta vereeuwigd in de romancyclus 'Het Bureau' van zijn medewerker J.J. Voskuil. Ook na zijn pensionering in 1965 hield hij zich bezig met de volkskunde totdat een beroerte hem het werken onmogelijk maakte. Overleden te Amstelveen.