Geboren te Salinas, Californië. John Ernest Steinbeck was een Amerikaans auteur die in 1962 de Nobelprijs voor Literatuur ontving. Hij groeide op in de Salinas Valley, een landbouwstreek in Monterey County, als zoon van John Ernst Steinbeck, die verschillende functies bekleedde – onder meer als schatbewaarder van Monterey County, beheerder van een meelfabriek en eigenaar van een graanhandel – en van Olive Hamilton, een voormalige onderwijzeres van Noord-Ierse afkomst.
Steinbeck groeide op tussen drie zusters, omringd door het boerenleven. In de zomers werkte hij op nabijgelegen ranches en ervoer hij het harde bestaan van immigrantenarbeiders – ervaringen die later de basis vormden voor zijn sociaal-realistische romans, waaronder Of Mice and Men. Al tijdens zijn schooltijd schreef hij verhalen en gedichten.
Na zijn middelbare schooldiploma in 1919 ging hij, op aandringen van zijn ouders, mariene biologie studeren aan Stanford University. Zijn interesse bleef echter uitgaan naar het schrijven; na zes jaar verliet hij de universiteit zonder diploma. In 1925 vertrok hij naar New York, waar hij als freelanceverslaggever werkte en probeerde zijn verhalen gepubliceerd te krijgen. Zonder succes keerde hij terug naar Californië, waar hij allerlei banen aannam – van fruitplukker tot opzichter bij een viskwekerij – terwijl hij bleef schrijven.
In 1929 verscheen zijn debuutroman Cup of Gold, over de boekanier Henry Morgan, maar het werk kreeg weinig aandacht. Zijn doorbraak kwam pas met Tortilla Flat (1935), een reeks humoristische verhalen over de paisanos van Monterey, waarvoor hij een gouden medaille ontving van de California Commonwealth Club. Dit succes gaf zijn carrière definitief richting.
In 1939 volgde zijn meesterwerk The Grapes of Wrath, een sociaal bewogen roman over migrantenarbeiders tijdens de Grote Depressie, waarvoor hij de Pulitzerprijs ontving. De verfilming met Henry Fonda bracht Steinbeck nationale roem en maakte van hoofdpersoon Tom Joad een Amerikaans symbool, bezongen door onder meer Woody Guthrie en Bruce Springsteen. Ook East of Eden (1952) werd een klassieker en in 1955 verfilmd met James Dean in de hoofdrol.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte Steinbeck als oorlogscorrespondent voor de New York Herald Tribune en raakte hij in 1944 gewond in Noord-Afrika. Na de oorlog hervatte hij zijn schrijversleven. Met fotograaf Robert Capa reisde hij in 1947 naar de Sovjet-Unie, wat resulteerde in A Russian Journal (1948). Zijn bezoeken aan de USSR en zijn sympathie voor kansarmen maakten hem in de tijd van McCarthy verdacht, maar in Europa bleef zijn reputatie onaangetast.
Begin jaren zestig reisde Steinbeck met zijn poedel Charley door veertig Amerikaanse staten, een reis die leidde tot het populaire Travels with Charley: In Search of America (1962). Datzelfde jaar werd hem de Nobelprijs voor Literatuur toegekend voor zijn realistische en humanistische schrijverschap.
Steinbeck trouwde driemaal: met Carol Henning (1930–1941), Gwyn Conger (1943–1948) en Elaine Anderson (1950–1968). Hij had twee zonen, Thomas en John. Steinbeck overleed in 1968 in Sag Harbor, New York, aan hartfalen, waarschijnlijk veroorzaakt door jarenlange zware nicotineverslaving. Zijn as werd bijgezet op de familiebegraafplaats Hamilton in Salinas.