Geboren te Dnipro, Oekraïne. Was een Amerikaanse occultiste en publiciste van Duits-Russische aristocratische afkomst. Ze wordt ook wel Madame Blavatsky genoemd. Blavatsky was de naam van haar eerste man, Nikifor Vasiljevitsj Blavatski. Blavatsky is de medeoprichter van en drijvende kracht achter de in 1875 in New York opgerichte Theosophical Society. Zij schreef boeken en talloze artikelen over theosofie. In Nederland wordt na diverse splitsingen in verschillende takken deze stroming vertegenwoordigd door o.a: het Theosofisch Genootschap (Point Loma) - Blavatskyhuis, het Theosofisch Genootschap Pasadena, de Theosofische Vereniging en de Geünieerde Loge van Theosofen. Blavatsky introduceerde de theosofie in de westerse wereld. Door deze stroming zijn begrippen als karma en reïncarnatie bekend geworden. Volgens Blavatsky komen theosofische ideeën overal in oude en nieuwe religies voor en gaat het dus niet om een nieuwe leer. Op die manier beschouwd zou de theosofie een van de meest universele stromingen zijn die er bestaan. Hoewel haar opvattingen omstreden zijn, heeft zij onmiskenbaar een grote invloed gehad op het latere esoterisch-filosofische denken. Ook Atlantis nam een belangrijke plaats in in haar kosmogonie: zij was van mening dat Atlantis een hoge beschaving had gekend waarvan elementen bewaard zouden zijn gebleven in andere culturen. In de 17 jaar dat zij schreef was zij bijzonder productief ondanks het feit dat zij regelmatig ernstig ziek was. Tijdens haar leven werd ze beschuldigd van het manipuleren van paranormale verschijnselen. Dit betrof onder anderen de zogenaamde Mahatmabrieven. De Amerikaanse krant The Sun publiceerde een artikel in juli 1890 op basis van informatie die door een ex-lid van de Society, Elliott Coues, verstrekt was. Blavatsky klaagde de krant voor smaad, en zij trokken hun beschuldigingen publiekelijk terug in september 1892. Die winter, werd Groot-Brittannië getroffen door een influenza- epidemie. Blavatsky werd besmet met het virus dat leidde tot haar dood op de middag van 8 mei 1891 in het huis van Besant's in Londen. Die datum wordt sindsdien nog steeds herdacht door theosofen als de Witte Lotus Dag. Haar lichaam werd gecremeerd in het Woking Crematorium op 11 mei.
