| Het Chazaars woordenboek, de veelbesproken ontdekking van de Europese literatuur van het afgelopen decennium, is het alom toegejuichte, internationale debuut van Milorad Pavic, een schrijver wiens uitzonderlijke gaven de traditionele grenzen van de fictie doen vervagen. De lezer van Het Chazaars woordenboek wordt onherroepelijk geconfronteerd met de overrompelende sensaties van een verbijsterend boek dat duizend boeken tegelijk is. Een avonturenroman, een liefdesverhaal, een historisch document, een kabbalistisch handboek, een raadselspel, een detective? De enige onvervalste vorm van dit boek is de versie die de lezer er zelf in leest. Het Chazaars woordenboek bevat het verhaal over de wereld van een groots maar verloren gegaan volk, de Chazaren die van de VIIe tot de Xe eeuw in het gebied tussen de Kaspische en de Zwarte Zee gevestigd zijn. Ze verdwijnen, samen met hun rijk, nadat ze van hun oorspronkelijk geloof zijn overgegaan tot een van de drie bekende religies - de christelijke, de islamitische en de joodse. Het boek gaat over drie mannen - een christen, een jood en een moslim - die op wonderlijke wijze verdwijnen, om eeuwen later terug te keren in de meest onbegrijpelijke vermommingen. Tot op de dag van vandaag doet de Chazaarse kwestie steeds opnieuw van zich spreken. Vampiers, droomjagers en mysterieuze moorden doorkruisen de nasleep van deze geschiedenis en zetten ieder gangbaar besef van tijd en ruimte voor schut. Tegelijkertijd is Het Chazaars woordenboek de reconstructie van een verloren gegaan lexicon waarin de taal van de Chazaren bij monde van een aantal papegaaien, die de Chazaarse woordenschat voor de vergetelheid behoed hebben, was opgetekend. Het boek is echter net zo min alleen maar een lexicon als het alleen maar een roman is. Het is een lexiconroman, een duizelingwekkend labyrint waarin elke lezer op ieder moment en overal kan binnenstappen. Op talloze manieren kan hij zich een weg banen, diagonaal lezend of van achteren naar voren, zich oriënterend op de sterren of op de stand van de maan of simpelweg bij de hand genomen door het alfabet, zoals in een lexicon. Hij wordt opgenomen in het oneindige verhaal dat nooit voltooid is maar op elk moment in zichzelf toch volmaakt is. Hoe dan ook, diegenen die niet bang zijn zichzelf te verliezen in een zeldzaam intrigerend verhaal over liefde, dood en avontuur in alle mogelijke kosmische combinaties, doen er het beste aan Het Chazaars woordenboek ter hand te nemen en de sprong te wagen. Het Chazaars woordenboek is verkrijgbaar in een mannelijke en in een vrouwelijke editie, die op minieme maar cruciale wijze verschillen. De keuze van de lezer zal bepalend zijn voor de reis door de wereld van de Chazaren...
| | |
