Persoon/4414
Geboren te Enschede, Twente, Overijssel. Willem Andries Wilmink was een Nederlandse neerlandicus en vooral dichter, schrijver en zanger. Wilmink werd geboren in de Javastraat te Enschede in een socialistisch geëngageerd gezin. Zijn vader was personeelschef bij een van de eerste textielfabrieken die met de neergang van de Twentse textiel verdwenen. Hij was ook de vertrouwensman van het personeel. Aan die rol van ombudsman komt echter bij de reorganisatie in de jaren vijftig van de vorige eeuw abrupt een einde, wanneer ook hij ontslagen wordt. Tijdens de Tweede Wereldoorlog moest hij een poosje de stad uit omdat hij ziek werd uit angst voor de bombardementen. Na het behalen in 1954 van zijn eindexamen Gymnasium-α aan het Christelijk Lyceum in Almelo, studeerde hij Van 1954 tot 1961 Nederlands aan de Universiteit van Amsterdam.
Willem Wilmink publiceerde in die tijd zijn eerste gedichten en cabaretteksten. Hij publiceerde in de Almanak van de vereniging USA en schreef teksten voor de studentencabaretgroep "La Pie Qui Chante" (De zingende ekster). Na zijn studie werd hij docent moderne letterkunde aan het Instituut voor Neerlandistiek van de universiteit. Wilmink had in zijn jeugd accordeonles gehad en trad tijdens de feestavonden van zijn vakgroep op met zijn accordeon en zong smartlappen of tekstbewerkingen van middeleeuwse liederen.
Vanaf 1965 schreef Wilmink gedichten, essays, liedjes en proza voor de literaire tijdschriften Tirade, Maatstaf en De Revisor. Zijn literair debuut was in 1966 met de dichtbundel Brief van een Verkademeisje. Van 1968 tot 1970 was hij de poëzierecensent voor het dagblad De Tijd.
Samen met Hans Dorrestijn, Karel Eykman, Ries Moonen, Fetze Pijlman en Jan Riem vormde Wilmink in 1970 een schrijversgroep (opgericht door de VARA), die schreef voor televisieprogramma's als De Stratemakeropzeeshow, Het Klokhuis, De film van Ome Willem, Sesamstraat, J.J. De Bom voorheen De Kindervriend en Kinderen voor Kinderen. Ook schreef hij veel liedjes voor musicals. In 1978 werd Wilmink fulltime tekstschrijver en vestigde hij zich in Capelle aan den IJssel. Vanaf 1979 gaf hij ook enkele jaren één dag per week les aan de Kleinkunstacademie te Amsterdam.
Vanaf 1978 werd hij fulltime schrijver. In 1988 promoveerde hij aan de Katholieke Universiteit Brabant met een proefschrift over de poëzie van Hendrik de Vries. Hij vertaalde onder meer de Beatrijs uit het Middelnederlands in het modern Nederlands. Hij was ook bekend als literair vertaler en bezorger van gedichten van Emily Dickinson en W.H. Auden. In samenwerking met neerlandici vertaalde hij het verhaal van de legendarische Ierse heilige Brandaan. Hij leverde in samenwerking met de neerlandicus W.P. Gerritsen ook vertalingen voor de bundel Lyrische lente, een bloemlezing van middeleeuwse poëzie. Een aantal beschouwingen over middeleeuwse literatuur bundelde hij onder de titel Mijn middeleeuwen. Ook schreef Wilmink historische artikelen over kathedralen en de herkomst en geschiedenis van het Belgisch bier.
Met zijn eigen begeleidingsgroep Quasimodo trad Wilmink in de jaren '90 regelmatig op als zanger, waarbij hij ook de accordeon bespeelde. Zijn liederen zijn ook door veel anderen vertolkt, waaronder Herman van Veen (Hilversum III, Als het net even anders was gegaan, De bom valt nooit, Signalen), Wieteke van Dort (Arm Den Haag), Joost Prinsen (Frekie), de cabaretgroep Don Quishocking (Oude school) en Boudewijn de Groot (Spelende meisjes). Ook scheef Wilmink teksten voor gitarist en componist Karel Bosman. Veel van zijn teksten zijn door Harry Bannink en Frank Deiman op muziek gezet. Later maakte ook zijn stiefdochter Marieke Moll composities op Wilminks teksten.
Wilmink heeft veel kinderboeken op zijn naam staan. Aanvankelijk richtte hij zich op volwassenen, maar later werden kinderen zijn voornaamste doelgroep. Wilmink schreef gedichten en verhalen voor volwassenen en voor kinderen, teksten voor cabaret en televisie en een driedelige cursus over gedichten schrijven. Hij bewerkte oude teksten zoals De reis van Sint-Brandaan uit de 12e eeuw en verklaarde het Wilhelmus. Hij vertaalde gedichten en prentenboeken uit het Duits, Engels, Frans en Afrikaans. De tekst van de Carmina Burana vertaalde Wilmink in het Nederlands voor een serie uitvoeringen die op 11 mei 1996 in Enschede in première ging en ook op cd uitkwam. Verder schreef hij met Peter van Gestel de scenario's voor de bekroonde televisiefilms Het verhaal van Kees (1989) en Richting Engeland die door André van Duren werden geregisseerd.
In 1995 heeft de Stichting De Roos de door Simon Koene geïllustreerde, bibliofiele uitgave Muzikale Beelden uitgegeven met gedichten bij De Schilderijententoonstelling en De Kinderkamer van Modest Moessorgski en Het Carnaval de Dieren van Camille Saint-Saëns. In het kader van 'Gedicht op de Muur' georganiseerd door Hengelo Leest werd op donderdag 20 december 2018 het gedicht 'Het menselijk geluk' onthuld door zijn vrouw Wobke op de zijmuur van Ten Eekelder Schoenen aan de Enschedesestraat in Hengelo
Tot aan zijn overlijden schreef hij op een typemachine, omdat hij niet op een computer wilde werken. Wilmink had een speciale band met Twente. Na verscheidene herseninfarcten ging zijn gezondheid achteruit. Openbare optredens deed hij niet meer. Overleden te Enschede, Twente, Overijssel. Direct na het overlijden van Willem Wilmink verzocht de gemeente Enschede een boek samen te stellen, een symbolisch monument, waarin de verknochtheid van de schrijver aan Enschede tot uitdrukking wordt gebracht. Een prestigieuze uitgave die de gemeente gebruikt als relatiegeschenk.
In 2007 werd in het Enschedese Muziekcentrum een bronzen beeldengroep van de beeldhouwer Don Englander onthuld, staand Willem Wilmink en zittend aan de vleugel zijn vriend Harry Bannink. In 2011 werd er op de Kuiperberg bij Ootmarsum door zijn weduwe Wobke Wilmink een monument onthuld, dat is ontworpen door Desirée Groot Koerkamp.
Co-auteur: Paul Biegel