Selma Lagerlöf

Geboren op het landgoed Mårbacka in de gemeente Sunne (Värmlands län). Selma Ottilia Lovisa Lagerlöf was een Zweeds schrijfster, die vooral bekend is geworden door haar kinderboek ''Nils Holgerssons wonderbare reis''. Ze was de dochter van Erik Gustaf Lagerlöf, een luitenant in het Royal Värmland Regiment, en Louise Lagerlöf (''geboren'' Wallroth), wiens vader een welgestelde koopman en een gieterij - eigenaar was.  Lagerlöf was het vijfde kind van de zes. Ze werd geboren met een heupblessure, die werd veroorzaakt door loslaten in het heupgewricht. Ze was een rustig, serieus kind met een diepe liefde voor lezen. Ze schreef poëzie, maar publiceerde pas later in haar leven. Haar grootmoeder hielp haar opvoeden en vertelde vaak verhalen over sprookjes en fantasie. Toen ze opgroeide, was ze gewoon en een beetje kreupel, en een verslag verklaarde dat de omzwervingen van Margarethe en Elisabet in ''de Saga van Gösta Berling'' de compenserende fantasieën van de auteur zouden kunnen zijn.  Ze kreeg thuis onderwijs omdat het leerplichtstelsel van de Volksschule nog niet volledig was ontwikkeld. Ze studeerde Engels en Frans. Na het lezen van ''Osceola'' door Thomas Mayne Reidop zevenjarige leeftijd besloot ze dat ze schrijver zou worden als ze opgroeide. In 1868, op 10-jarige leeftijd, begon Selma de Bijbel te lezen. Op dat moment was haar vader erg ziek en ze hoopte dat God hem zou genezen als ze de Bijbel van kaft tot kaft zou lezen. Haar vader leefde nog 17 jaar. Zo raakte Lagerlöf gewend aan de taal van de Schrift. Lagerlöf studeerde van 1882 tot 1885 aan de Högre lärarinneseminariet in Stockholm. Van 1885 tot 1895 werkte ze als lerares op een plattelandsschool op een middelbare school voor meisjes in Landskrona, terwijl ze haar vertelvaardigheden aanscherpte, met bijzondere aandacht voor de legendes die ze als kind had geleerd. Ze hield van het lerarenberoep en waardeerde haar studenten. Ze had een talent om de aandacht van de kinderen te trekken door hen verhalen te vertellen over de verschillende landen waarover ze studeerden of verhalen over Jezus en zijn discipelen. Tijdens deze periode van haar leven woonde Selma bij haar tante Lovisa Lagerlöf. Door haar studie aan de Royal Women's Superior Training Academy in Stockholm reageerde Lagerlöf tegen het realisme van hedendaagse Zweedstalige schrijvers zoals August Strindberg. Ze begon haar eerste roman, ''Gösta Berling's Saga,'' terwijl ze werkte als lerares in Landskrona. Haar eerste doorbraak als schrijfster kwam toen ze de eerste hoofdstukken instuurde voor een literaire wedstrijd in het tijdschrift ''Idun'' en een uitgeverscontract voor het hele boek won. Aanvankelijk ontving haar schrijven slechts milde recensies van critici. Eens een populaire mannelijke criticus, Georg Brandes, gaf haar positieve recensies van de Deense vertaling, haar populariteit steeg enorm.  Ze kreeg financiële steun van: Fredrika Limnell, die haar in staat wilde stellen zich op haar schrijven te concentreren. Een bezoek in 1900 aan de Amerikaanse kolonie in Jeruzalem werd de inspiratie voor het gelijknamige boek van Lagerlöf. De koninklijke familie en de Zweedse Academie gaven haar aanzienlijke financiële steun om haar passie voort te zetten. ''Jeruzalem'' werd ook geprezen door critici, die haar begonnen te vergelijken met Homerus en Shakespeare, zodat ze een populaire figuur werd, zowel in Zweden als in het buitenland. In 1895 gaf ze haar onderwijs op om zich aan haar schrijven te wijden. Met behulp van de opbrengst van ''Gösta Berling's Saga'' en een studiebeurs en een beurs, maakte ze twee reizen, die grotendeels behulpzaam waren bij het leveren van materiaal voor haar volgende roman. Met haar goede vriendin Sophie Elkan reisde ze naar Italië, en ze reisde ook naar Palestina en andere delen van het Oosten. In Italië inspireerde een legende van een Christuskind-figuur die was vervangen door een valse versie van Lagerlöfs roman ''Antikristen mirakler'' (''De wonderen van de antichrist''). De roman speelt zich af op Sicilië en onderzoekt de wisselwerking tussen christelijke en socialistische morele systemen. De meeste verhalen van Lagerlöf spelen zich echter af in Värmland. In 1902 werd Lagerlöf door de National Teachers' Association gevraagd om een aardrijkskundeboek voor kinderen te schrijven. Ze schreef ''Nils Holgerssons underbara resa genom Sverige'' (''The Wonderful Adventures of Nils''), een roman over een jongen uit het zuidelijkste deel van Zweden, die was gekrompen tot de grootte van een duim en die op de rug van een gans door het land reisde. Lagerlöf vermengde historische en geografische feiten over de provincies van Zweden met het verhaal van de avonturen van de jongen totdat hij erin slaagde naar huis terug te keren en zijn normale grootte herstelde.  De roman is een van Lagerlöfs bekendste boeken en is in meer dan 30 talen vertaald. Ze verhuisde in 1897 naar Falun , en ontmoette Valborg Olander, die haar literaire assistent en vriend werd, maar Elkans jaloezie op Olander was een complicatie in de relatie. Olander, een leraar, was ook actief in de groeiende beweging voor vrouwenkiesrecht in Zweden. Selma Lagerlöf was zelf actief als spreker voor de National Association for Women's Suffrage, wat gunstig was voor de organisatie vanwege het grote respect dat Lagerlöf omringde, en sprak op het International Suffrage Congress in Stockholm in juni 1911, waar ze de opening gaf toespraak, evenals op de overwinningspartij van de Zweedse kiesrechtbeweging nadat in mei 1919 het vrouwenkiesrecht was verleend. Op 10 december 1909  won Selma Lagerlöf de Nobelprijs "als waardering voor het verheven idealisme , de levendige verbeelding en de spirituele waarneming die haar geschriften kenmerken". Ze wordt beschoud als een vertegenwoordigster van de neoromantiek en was een groot fantasievol vertelster, sterk verbonden met haar geboortestreek en de natuur. In 1894 ontmoette ze de Zweedse schrijfster Sophie Elkan, die haar vriend en metgezel werd.  Gedurende vele jaren hebben Elkan en Lagerlöf elkaars werk bekritiseerd. Lagerlöf schreef dat Elkan haar werk sterk beïnvloedde en dat ze het vaak fel oneens was met de richting die Lagerlöf met haar boeken in wilde slaan. Selma's brieven aan Sophie werden in 1993 gepubliceerd onder de titel ''Du lär mig att bli fri'' ('Je leert me vrij te zijn').  Vanaf de jaren 1900 had ze ook een nauwe relatie met Valborg Olander, die ook enige invloed had als literair adviseur, agent en secretaris; hun correspondentie werd gepubliceerd als ''En riktig författarhustru'' ('A Proper Writer's Wife'). Er schijnt een sterke rivaliteit te zijn geweest tussen Elkan en Olander terwijl ze allebei leefden (Elkan stierf ongeveer twintig jaar eerder dan de andere twee vrouwen). Beide relaties waren hecht, emotioneel, exclusief en beschreven in termen die op liefde suggereerden, waarbij de grens tussen uitingen van vriendschap en liefde op dat moment nogal vaag was. Toch is het vooral de bewaard gebleven correspondentie met Olander die passages bevat die duidelijk erotische en fysieke passie impliceren, ook al zorgde Lagerlöf ervoor dat veel van de brieven die ze te riskant vond vernietigde.  Homoseksuele relaties tussen vrouwen waren destijds zowel taboe als illegaal in Zweden, dus geen van de betrokken vrouwen heeft zoiets ooit publiekelijk onthuld. Overleden te op het landgoed Mårbacka in de gemeente Sunne (Värmlands län). Na haar dood is ze begraven naast haar ouders en grootouders op haar landgoed op het landgoed Mårbacka in de gemeente Sunne (Värmlands län).